OEE nedir, nasıl hesaplanır?
· 5 dk okuma · ekunduz
Kısa cevap
OEE (Overall Equipment Effectiveness, toplam ekipman etkinliği), bir makinenin planlanan sürede ideal hızda ve hatasız üretebileceğinin yüzde kaçını gerçekten ürettiğini gösteren ölçüdür. OEE = Kullanılabilirlik × Performans × Kalite formülüyle hesaplanır; dünya standardı olarak sık anılan değer yaklaşık %85'tir.
Üç bileşen
- Kullanılabilirlik = çalışma süresi ÷ planlanan üretim süresi (duruşlar düşer).
- Performans = (üretilen adet × ideal çevrim süresi) ÷ çalışma süresi (yavaşlama düşer).
- Kalite = sağlam adet ÷ toplam üretilen adet (fire ve yeniden işleme düşer).
Örnek hesap
8 saatlik (480 dk) vardiyada 30 dk mola, 45 dk duruş var. Planlanan süre 450 dk, çalışma süresi 405 dk; kullanılabilirlik %90. İdeal çevrim 1 dk iken 360 adet üretildi; performans 360 ÷ 405 = %88,9. 342 adet sağlam; kalite %95. OEE = 0,90 × 0,889 × 0,95 ≈ %76.
Altı büyük kayıp
- Arızalar ve plansız duruşlar.
- Ayar ve kalıp değişimi.
- Kısa duraklamalar.
- Düşük hız.
- Başlangıç firesi.
- Üretim sırasındaki fire ve yeniden işleme.
OEE nasıl artırılır?
Önce veri: duruş nedenini ve fireyi makine başında, o anda kaydedin. Bir hafta sonra Pareto grafiğinde en büyük iki kayıp görünür; iyileştirmeyi oradan başlatın. Kalıp değişiminde SMED, arızada otonom bakım en sık kullanılan yöntemlerdir.
Sık sorulanlar
- İyi bir OEE değeri kaçtır?
- Sık anılan dünya standardı yaklaşık %85'tir; ölçüme yeni başlayan atölyelerde %40–60 arası yaygındır. Önemli olan kendi değerinizin zaman içindeki eğilimidir.
- OEE için makineye sensör gerekir mi?
- Hayır. Operatörün kiosktan duruş, adet ve fire girmesiyle OEE hesaplanabilir; sensör yalnızca veriyi otomatikleştirir.